به گزارش خبرنگار رواط عمومی دانشگاه علوم پزشکی ایران، علیرضا رئیسی معاون بهداشت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، گفت: اصولاً یکی از آرزوها و ایده‌های نظام سلامت این است که متولیان سلامت در هر استان، منطقه و شهرستان بتوانند با توجه به ارزیابی‌هایی که در اختیار دارند، مشکلات را رصد کرده و خدمات را در اختیار مردم و مصرف‌کنندگان اصلی قرار دهند.امیدواریم در سطح کشور، سایر دانشگاه‌ها نیز بتوانند به این اقدام عملی و علمی بپیوندند و شعبات و بخش‌های مرتبط با آن را فعال سازند.

 

وی افزود: در حوزه اجتماعی و همچنین در همکاری با قوه قضائیه، نیازمند هم‌افزایی همه‌جانبه هستیم. به همین دلیل، در ذهن کارگروه اجتماعی و در جلسات بسیار منظمی که در سطح کشور برگزار می‌شود، تمامی اعضا از ابتدای تشکیل این نشست‌ها بر این موضوع تأکید داشته‌اند.

 

معاون بهداشت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با اشاره به لزوم نهادینه‌سازی یک مفهوم بنیادین در میان همگان خاطرنشان کرد: مسائل اجتماعی به هیچ عنوان پدیده‌هایی خطی نیستند. نمی‌توان تصور کرد که برای جلوگیری از خودکشی در جامعه یا در حوزه دانشجویی، صرفاً با برگزاری یک جشن مسئله حل و فصل می‌شود؛ بلکه این موضوع بسیار پیچیده و شبکه‌ای است و باید تمام ابعاد این شبکه را به صورت هم‌زمان با یکدیگر در نظر گرفت، چرا که اگر در مسائل اجتماعی خطی فکر شود، نتیجه‌ای حاصل نخواهد شد.

 

وی بیان کرد: اقدامات در این زمینه حتماً باید مبتنی بر شواهد صورت پذیرد. نباید تصور شود که آمار خودکشی صرفاً در کشور ما بسیار بالا است، چرا که با نگاهی به آمارهای جهانی مشخص می‌شود حتی در کشورهایی که از نظر وضعیت اقتصادی در شرایط بسیار مطلوبی قرار دارند نیز این پدیده وجود دارد.

 

رئیسی با طرح این پرسش که آیا اصولاً در دنیا، صداوسیما و شبکه نمایش خانگی باید پدیده خودکشی را به تصویر بکشند، تأکید کرد: شیوه انتشار این اخبار موضوعی سلیقه‌ای نیست بلکه کاملاً مبتنی بر اصول علمی است؛ در این راستا تلاش‌های بسیار زیادی برای تعیین استانداردهای اطلاع‌رسانی و نحوه صحبت پیرامون اخبار خودکشی انجام شده و کارهای علمی دقیقی صورت گرفته است، به گونه‌ای که هم‌اکنون خبرگزاری‌های رسمی این استانداردها را رعایت می‌کنند، اما در رسانه‌ها و خبرگزاری‌های غیررسمی وضعیت به این شکل نیست و ضرورت دارد که کنترل و نظارت شوند.

 

وی با تأکید بر اینکه نگاه خطی پاسخگوی مسئله نیست،گفت: پدیده خودکشی موضوعی نیست که تنها ما با آن درگیر باشیم، بلکه تمام دنیا با آن مواجه هستند و روش‌های گوناگونی برای مواجهه با آن وجود دارد.

 

رئیس کارگروه تخصصی پیشگیری و کنترل کاهش خودکشی کشور خاطرنشان کرد:  الگوی اجرایی فعلی در سطح استان تهران باید با در نظر گرفتن فرهنگ خاص و بومی هر منطقه و مداخلات متناسب با همان بوم، به سایر استان‌های کشور نیز تعمیم یابد. در همین راستا، در سطح کمیته تشکیل‌شده در وزارت بهداشت از آقای گودرزی و سایر همکاران درخواست شده است تا نسبت به تدوین «سند ملی مدیریت پیشگیری از خودکشی» اقدام کنند که این امر بسیار ارزشمند خواهد بود.

 

وی با تأکید بر جایگاه فناوری‌ها و سامانه‌ها گفت: نباید صرفاً از واژه سامانه استفاده کرد، بلکه این سامانه‌ها ابزاری برای ارتقای ثبات سلامت و ایجاد دسترسی راحت‌تر برای آحاد جامعه هستند. بدون تعارف باید گفت که در سطح جامعه افرادی وجود دارند که به هر دلیلی تمایلی به مراجعه حضوری به روان‌پزشک یا روان‌شناس برای دریافت مشاوره ندارند؛ حال اگر بستری فراهم شود که فرد بتواند بدون نیاز به شناسایی هویت مراجعه کند، اطلاعات لازم را کسب نماید و راهنمایی شود، بسیار مؤثر و کارگشا خواهد بود.

 

رئیسی گفت: نباید به موضوع خودکشی به صورت خطی نگریست و تصور کرد صرفاً با یک اقدام روان‌شناسی می‌توان جلوی خودکشی را گرفت؛ چرا که گاهی صحبت کردن با یک دوست صمیمی حتی بدون داشتن عناوین روان‌شناختی، می‌تواند بسیار اثرگذار باشد.

 

وی با اشاره به یک پدیده زیرپوستی و نامطلوب در میان نوجوانان هشدار داد و گفت: اگر یک همکلاسی یا هم‌محلی دست به اقدام به خودکشی بزند، هرچند خودکشی یک بیماری عفونی واگیردار نیست، اما از دیدگاه روان‌شناسی (سایکولوژی) رفتاری است که اثرات سرایتی بسیار شدیدی بر دیگران می‌گذارد.

 

معاون بهداشت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی گفت: شما مشاهده کرده‌اید که الگوی خودکشی در یک منطقه ممکن است به صورت مسمومیت و استفاده از مایعات یا سموم، در منطقه‌ای دیگر به شکل خودسوزی و در منطقه‌ای دیگر از طریق مصرف دارو بروز پیدا کند و به یک الگو تبدیل شود؛ بنابراین حتماً باید این ضرایب و الگوهای بومی در سطح کشور لحاظ شوند.

 

وی افزود: مسئله و موضوع خودکشی یک موضوع علمی و یک پدیده روانی-اجتماعی است و به هیچ عنوان موضوعی امنیتی نیست، و مطمئن باشید که متخصصان این حوزه تمامی جوانب را در نظر می‌گیرند.

 

رئیسی گفت: نباید تصور شود زمانی که یک معضل اجتماعی در سطح جامعه رخ می‌دهد، صرفاً به یک گروه گفته شود بروید و جلوی آن را بگیرید یا انتظار داشته باشند فقط وزارت بهداشت به تنهایی اقدام کند، زیرا مسائل اجتماعی این‌گونه حل نمی‌شوند. افرادی در جامعه هستند که نیاز به گفتگو، شنیده شدن درد دل‌ها و روایت‌های‌شان دارند که اگر برخورد درستی با آن‌ها صورت گیرد و شنیده شوند، سرنوشت متفاوتی رقم خواهد خورد. هرچند خودکشی یک پیش‌زمینه قبلی دارد، اما در آن لحظه‌ای که فرد تصمیم به اقدام می‌گیرد، گویی دچار نوعی جنون آنی می‌شود؛ بنابراین هر اندازه بسترسازی کنیم تا فرد از آن قله هیجانی و آستانه تصمیم‌گیری فاصله بگیرد، به مرحله اقدام نخواهد رسید.

 

وی ادامه داد: گفتگو کردن، شنیدن روایت و داستان زندگی افراد و شنیدن مشکلات‌شان بی‌نهایت مؤثر است، همان‌طور که در حوزه اعتیاد، افراد در گروه‌های حمایتی دور یکدیگر می‌نشینند و با حمایت از هم، یکدیگر را برای پاک بودن و ترک کردن تشویق می‌کنند. علاوه بر این، با توجه به آموزه‌های دینی، مسئله توسل و توکل فی‌نفسه بسیار آرامش‌بخش است و می‌توان از این ظرفیت‌های عمیق دینی برای کاهش این موارد استفاده کرد.

 

رئیس کارگروه تخصصی پیشگیری و کنترل کاهش خودکشی کشور با اشاره به راهبرد «محله‌محوری» که مورد تأکید ریاست محترم جمهور نیز قرار دارد، گفت: محله‌محوری یکی از بسترهای اصلی برای پیشبرد کار است؛ به این معنا که مسائل و مشکلات در سطح هر محله شناسایی شود و مداخلات متناسب در همان محله صورت می‌گیرد.

 

رئیسی طرح ایجاد مراکز «سراج» در سطح کشور به عنوان یک اقدام بسیار ارزشمند اشاره کرد و گفت: در آینده دستاوردهای این مراکز بیشتر نمایان می‌شود. هم‌افزایی و ترکیب ایجاد شده در این کارگروه در سطح وزارت کشور با همکاری قوه قضائیه و وزارت بهداشت، الگویی بی‌نظیر در سطح منطقه و حتی کم‌سابقه در جهان است که با این میزان انسجام و مشارکت همه ذینفعان شکل گرفته و ان‌شاءالله بستری برای حل مؤثر مشکلات خواهد بود.